Sztuczna inteligencja diagnozuje celiakię równie dobrze jak lekarze

2 kwietnia 2025, 11:15

Algorytm sztucznej inteligencji stworzony na University of Cambridge uzyskał 97-procentową dokładność w diagnozowaniu celiakii na podstawie biopsji. System maszynowego uczenia się, który został wytrenowany na zestawie niemal 3400 biopsji pochodzących z czterech szpitali, może znakomicie przyspieszyć pracę lekarzy. Będzie też nieocenioną pomocą w krajach rozwijających się, gdzie bardzo brakuje patologów.



Gen p53 i DNA

Z wiekiem tracimy ochronę przeciwnowotworową

21 lipca 2015, 05:19

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) odkryli, że w nabłonku ilość chroniącej przed nowotworami proteiny p53 zmniejsza się wraz z wiekiem. Wspomniana proteina bierze udział w naprawie DNA i regulowaniu cyklu życiowego komórek. Już wcześniejsze badania wykazały, że p53 akumuluje się w olbrzymich ilościach w fibroblastach, gdy się one starzeją i przestają się dzielić. To zatrzymanie podziału zapobiega niekontrolowanemu rozrostowi guza.


Mydliny© André Karwathlicencja: Creative Commons

Samoprzełączający się detergent

30 października 2007, 09:29

Detergent, który potrafi sam likwidować powstające podczas prania mydliny, znacznie zmniejszyłby pobór wody zużywanej do płukania. Zespół profesora Antona Middelberga z University of Queensland opracował do tego celu substancję powierzchniowo czynną, czyli surfaktant. Można go także zastosować do celów medycznych. Ze względu na wykorzystanie białek jest właściwie pepfaktantem.


Mikrobiom jelit poprawi... leczenie glejaka wielopostaciowego?

14 lipca 2025, 06:05

Glejak wielopostaciowy to niezwykle agresywny i śmiercionośny nowotwór mózgu. Mediana przeżycia od postawienia diagnozy wynosi zaledwie 15 miesięcy, a tylko kilka procent chorych przeżywa ponad 5 lat. Usilnie poszukiwane metody leczenia nie poprawiły zbytnio sytuacji chorych. Próbuje się, między innymi, immunoterapii, która nie przynosi jednak spektakularnych rezultatów. Naukowcy z Koreańskiego Instytutu Zaawansowanej Nauki i Technologii (KAIST) poinformowali właśnie, że być może uda się znakomicie poprawić wyniki immunoterapii glejaka wielopostaciowego skupiając się na... mikrobiomie jelit.


Wyższy iloraz inteligencji wiąże się z lepszą sprawnością fizyczną

17 sierpnia 2015, 09:31

Najnowsze duńskie badanie ujawniło związek między męską inteligencją we wczesnej dorosłości a sprawnością fizyczną w wieku średnim: im wyższy iloraz inteligencji, tym lepsze funkcjonowanie fizyczne.


Baka

Ciężkie życie pigmeja

12 grudnia 2007, 10:46

Dlaczego pigmeje są tacy niscy? Naukowcy od lat zadawali sobie to pytanie. Rozwiązanie przedstawili Andrea Migliano i zespół z Uniwersytetu w Cambridge.


Około 45 milionów lat temu do Morza Północnego wpadła asteroida

23 września 2025, 10:16

W 2002 roku w południowej części Morza Północnego odkryto krater Silverpit. Wiek krateru oceniono na 43–46 milionów lat, a naukowcy zaczęli się spierać, co do jego pochodzenia. Międzynarodowy zespół naukowy, pracujący pod kierunkiem doktora Uisdeana Alasdaira Nicholsona z Heriot-Watt University przedstawił analizy, które stanowią najsilniejszy dowód, że krater powstał w wyniku upadku asteroidy.


Wyciąg z liści kasztana jadalnego rozbraja MRSA

4 września 2015, 10:50

W liściach kasztana jadalnego (Castanea sativa) występują związki, które zmniejszają zjadliwość i patogenność gronkowca złocistego, nie wzmacniając przy tym jego lekooporności.


Skóra powie prawdę o naszym porannym wstawaniu

29 stycznia 2008, 10:01

Zegar biologiczny ukryty w komórkach skóry może ujawnić, czy nasz tryb życia jest dopasowany do jego wskazań. Wystarczy więc przeprowadzić biopsję i już wiadomo, czy dana osoba cierpi na zaburzenia snu lub rytmu dobowego i kim jest: sową czy skowronkiem.


Dlaczego zniknął hobbit z Flores? Odpowiedź znaleziono w jaskini i zębach karłowatego słonia

10 grudnia 2025, 09:41

Homo floresiensis, zwany hobbitem z Flores, to jeden z wielu gatunków człowieka, które żyły na Ziemi i nie przetrwały do dni dzisiejszego. Był jednym z ostatnich żyjących kuzynów Homo sapiens. Gatunek przez ponad milion lat żył w izolacji na wulkanicznej wyspie Flores w dzisiejszej Indonezji, aż przed 50 000 laty zniknął. Nagłe zniknięcie hobbita wciąż budzi spory wśród naukowców, którzy nie mogą znaleźć jednoznacznej przyczyn wymarcia gatunku. Indonezyjsko-australijski zespół naukowy właśnie zaproponował rozwiązanie zagadki, a wyniki swoich prac opublikował na łamach Nature Communications Earth & Environment.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk